Czas przeszły zatrzymany


Książka opowiada o skansenach - muzeach etnograficznych na wolnym powietrzu - jako o mediach, które uczestniczą w złożonych procesach społecznego konstruowania dziedzictwa. Jej treść podzielona jest na dwie zasadnicze części: Szwecja. Wiejska wspólnota po miejsku i Polska. Eskapistyczna tęsknota do mitu. Obie mają podobną strukturę.

Punktem wyjścia są moje wrażenia z wizyty w muzeum na wolnym powietrzu - odpowiednio w Skanenie w Sztokholmie (Ruchomymi schodami do chłopskich zagród) i w Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku (Orientowanie mapy). Po tych wstępnych impresjach rekonstruuję historycznokulturowe tło postrzegania kultury ludowej w XX wieku w Szwecji (Nowoczesny dom ludu) i w Polsce (Dwie kultury polskie), by następnie zająć się dwoma momentami "ratowania ginącego świata" w obliczu przyspieszonej modernizacji - w wydaniu szwedzkim z przełomu XIX i XX wieku (Zatrzymywanie czasu: Artur Hazelius i Skansen) oraz w wydaniu polskim z lat 60. i 70. XX wieku (Zatrzymywanie czasu: PRL i skanseny). W kolejnych rozdziałach charakteryzuję przemiany funkcji, znaczeń i zastosowań nadawanych skansenom - w Szwecji od śmierci Artura Hazeliusa do dnia dzisiejszego (Estetyka wiejska i duch kapitalizmu), a w Polsce po roku 1989 (Krajobraz po przejściach). Obie części książki zamykam podsumowaniami cząstkowymi: Skansen jako narzędzie budowania wspólnoty i Jakiego skansenu Polacy potrzebują?

Analizę tę poprzedza wstęp teoretyczny, w którym tłumaczę się z wyboru przedmiotu badań, formułuję problemy badawcze i przedstawiam przyjęte ujęcie metodologiczne (Dlaczego skanseny?, Dlaczego historia kulturowa?, Dlaczego w Szwecji i w Polsce?), a zamyka nietypowe zakończenie będące wezwaniem do działania na polu nauki i kultury.

Publikacja jest dostępna w księgarniach naukowych i na stronie wydawcy, gdzie można też znaleźć więcej informacji o książce.

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz